Podziel się

Ryszard Łagowski – student kierunku lekarskiego na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym w Szczecinie. Autor prac naukowych poświęconych nowoczesnym terapiom w leczeniu otyłości, niepłodności u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS) oraz zagadnieniom związanym z promocją zdrowia. Jako przyszły lekarz dużą wagę przywiązuje do profilaktyki oraz propagowania świadomych wyborów prozdrowotnych. Prywatnie pasjonat gotowania, fotografii i podróży.

Dlaczego dorośli powinni się szczepić?

Choć szczepienia najczęściej kojarzą się z okresem dzieciństwa, temat ten wcale nie traci na aktualności w dorosłym życiu. Przeciwnie, regularne dawki przypominające są kluczowym elementem ochrony zdrowia także u osób dorosłych.

Z wiekiem nasz układ odpornościowy stopniowo słabnie, co zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu chorób zakaźnych. Infekcje, które u młodych ludzi przebiegają łagodnie, u dorosłych mogą prowadzić do groźnych powikłań, takich jak zapalenie płuc, mięśnia sercowego czy sepsa. Dlatego właśnie szczepienia przypominające są tak istotne.

Szczepienia nie tylko chronią samego pacjenta, ale także jego najbliższych: seniorów, kobiety w ciąży, niemowlęta oraz osoby przewlekle chore, których organizm nie radzi sobie z zakażeniami równie skutecznie.

Dodatkowo współczesny świat stawia przed nami nowe wyzwania w zakresie profilaktyki chorób zakaźnych. Coraz częstsze podróże oraz migracje ludności z krajów o odmiennych kalendarzach szczepień sprawiają, że choroby uznane u nas za rzadkie lub niemal wyeliminowane mogą ponownie pojawić się w populacji. To realne zagrożenie, zwłaszcza dla osób z obniżoną odpornością.

Dlatego tak ważne jest, aby dorośli uzupełniali swoje szczepienia nie tylko o dawki przypominające, ale także o preparaty, które kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu nie były jeszcze powszechnie stosowane, jak szczepionki przeciwko pneumokokom czy wirusowi HPV. Dzięki temu można nie tylko zadbać o własne zdrowie, ale także zwiększyć odporność całego społeczeństwa i ograniczyć ryzyko powrotu groźnych zakażeń.

Szczepienia dorosłych to nie tylko inwestycja w własne zdrowie, ale również realny wkład w bezpieczeństwo całej społeczności. Warto o tym pamiętać, planując profilaktykę na kolejnych etapach życia.

Zalecane szczepienia dla dorosłych według Głównego Inspektora Sanitarnego na 2025 rok

1. Wirusowemu zapaleniu wątroby typu B

  • Zalecenia: Szczepienia te są szczególnie zalecane osobom starszym, pacjentom z chorobami osłabiającymi układ odpornościowy, a także tym, którzy ze względu na styl życia są narażeni na zakażenia związane z przerwaniem ciągłości tkanek lub drogą kontaktów seksualnych.

  • Dlaczego warto: Zakażenie może prowadzić do przewlekłego zapalenia wątroby, marskości, a nawet raka wątroby.

  • Schemat szczepień: 3 dawki: 0, 1 i 6 miesięcy. Po szczepieniach warto sprawdzić poziom przeciwciał anty-HBs. Gdy <10 j.m./l – podać kolejne 1–3 dawki.

2. Grypie

  • Zalecenia: Dla każdej osoby od 6. miesiąca życia, szczególnie dla seniorów, kobiet w ciąży i osób z obniżoną odpornością.

  • Dlaczego warto: Grypa może powodować poważne powikłania, np. zapalenie płuc, udar mózgu, niewydolność serca.

  • Schemat szczepień: Jedna dawka rocznie, dostosowana do aktualnych szczepów.

3. Krztuścowi

  • Zalecenia: Co 10 lat, w formie szczepionki skojarzonej (dTap). Szczególnie ważna dla pracowników ochrony zdrowia, kobiet w ciąży (27.–36. tydzień) i osób mających kontakt z noworodkami.

  • Dlaczego warto: Krztusiec jest groźny dla niemowląt.

  • Schemat szczepień: Jedna dawka co 10 lat.

4. Covid-19

  • Zalecenia: Raz w roku dla wszystkich dorosłych. Szczególnie dla osób 60+, przewlekle chorych, kobiet w ciąży.

  • Dlaczego warto: COVID-19 wciąż stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia.

  • Schemat szczepień: Jedna dawka przypominająca rocznie – szczepionka zaktualizowana.

5. Pneumokokom

  • Zalecenia: Osoby 50+, szczególnie 65+, przewlekle chore, przygotowywani do przeszczepów.

  • Dlaczego warto: Zakażenia pneumokokowe mogą prowadzić do sepsy, zapalenia płuc i opon mózgowo-rdzeniowych.

  • Schemat szczepień: Jedna dawka PCV-20 lub PCV-13 + PPSV-23.

6. Półpaścowi

  • Zalecenia: Dla osób 50+, przewlekle chorych, z niedoborem odporności, depresją itp.

  • Dlaczego warto: Powikłania jak neuralgia popółpaścowa mogą znacząco obniżyć jakość życia.

  • Schemat szczepień: 2 dawki w odstępie 2–6 miesięcy.

7. Syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV)

  • Zalecenia: Dla osób 60+ oraz 50–59 lat z ryzykiem chorób wywołanych przez RSV. Również dla kobiet w ciąży.

  • Dlaczego warto: RSV może prowadzić do zapalenia oskrzeli, płuc i niewydolności oddechowej.

  • Schemat szczepień: Jedna dawka szczepionki RSV.

Szczepienia bezpłatne lub refundowane:

W Polsce szczepienia są refundowane w całości lub częściowo, w zależności od wieku oraz przynależności do grup ryzyka.

1. Bezpłatne (100% refundacji) dla dorosłych po ukończeniu 65 r.ż.:

  • Przeciw grypie (InfluvacTetra, Vaxigrip Tetra)

  • Przeciw pneumokokom (Prevenar-13)

  • Przeciw RSV (Abrysvo)

  • Przeciw półpaścowi (Shingrix) – u osób z ryzykiem

2. Bezpłatne (100% refundacji) dla kobiet w ciąży:

  • Przeciw grypie

  • Przeciw RSV (Abrysvo)

3. 50% refundacji dla dorosłych:

  • W wieku 18–64 lata: przeciw grypie

  • Od 18 r.ż.: przeciw HPV (Cervarix), półpaścowi (Shingrix – osoby z ryzykiem)

  • Po 60 r.ż.: przeciw RSV (Abrysvo)

4. Przeciw COVID-19:

  • Bezpłatnie dla każdego powyżej 12 r.ż.

Szczepienia to realna inwestycja w zdrowie

Regularne szczepienia w dorosłym życiu stanowią skuteczne narzędzie ochrony przed wieloma groźnymi chorobami zakaźnymi. Dzięki nim możemy znacząco zmniejszyć ryzyko powikłań zdrowotnych, które z wiekiem stają się coraz poważniejsze.

Szczepienia przypominające i nowe preparaty, dostępne dziś w Polsce, dają szansę na długotrwałą odporność, zwłaszcza w grupach osób starszych oraz z obniżoną odpornością. Warto więc świadomie podejmować decyzję o szczepieniach, traktując je jako istotny element dbania o własne zdrowie i zdrowie bliskich.

Źródła:

  1. Główny Inspektorat Sanitarny (GIS) – Program Szczepień Ochronnych 2025

  2. Szczepienia Info, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Instytut Badawczy

  3. WHO – Adult Immunization Position Papers

  4. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Adult Immunization Schedule