Podziel się

Tematem artykułu jest rak piersi – nowotwór, który stanowi bardzo poważny problem zdrowotny w dzisiejszych czasach ze względu na jego wysoką częstość występowania oraz dużą śmiertelność pacjentek na niego cierpiących.

Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów z roku 2020 liczba zachorowań przekroczyła 24 000 przypadków rocznie, wzrastając w ciągu ostatnich dwudziestu lat o około 10 000. Dane z tego samego raportu pokazują, że rak piersi jest drugim co do częstości nowotworem złośliwym powodującym śmierć kobiet, ustępując jedynie rakowi płuca. Największą zachorowalność notuje się u kobiet w przedziale wiekowym 55-65 lat, u młodszych jest ona znacznie mniejsza. Najwięcej zgonów zarejestrowano wśród kobiet w szóstej i siódmej dekadzie życia (51-69 lat).

Źródło: Krajowy Rejestr Nowotworów

Czynniki ryzyka

Istnieje wiele czynników zwiększających prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi. Można je zaklasyfikować do kilku głównych grup m.in. genetycznych, hormonalnych, środowiskowych, związanych z odżywianiem. Dobrze poznanymi są:

  • płeć – kobiety chorują zdecydowanie częściej niż mężczyźni
  • wiek – wzrost zachorowalności po 35 roku życia
  • czynniki genetyczne – występowanie raka piersi w rodzinie, szczególnie u krewnych pierwszego stopnia (matka, siostra); rak piersi uwarunkowany genetycznie (5–10% wszystkich zachorowań) – za przyczynę uznaje się patogenne mutacje genów (przede wszystkim BRCA1i BRCA2, rzadziej inne). U nosicielek patogennych mutacji BRCAryzyko zachorowania na raka piersi w ciągu całego życia sięga 50–85%
  • wczesne wystąpienie pierwszej miesiączki, późna menopauza (powyżej 55 roku życia)
  • otyłość
  • hormonalna terapia zastępcza

Istotnym faktem jest jednak, że u 75% kobiet nie występują żadne znane czynniki ryzyka.

Objawy

Rak piersi przez długi czas rozwija się w sposób utajony, nie wywołując bólu ani widocznych objawów. Wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy z tego, że zmiany nowotworowe mogą zachodzić przez miesiące, a nawet lata, zanim staną się zauważalne. Do najczęstszych objawów należą:

  • wyczuwalny dotykiem guz
  • wciągnięcie skóry lub brodawki sutkowej
  • zmiana wielkości lub kształtu piersi
  • wyciek z brodawki (zwłaszcza krwisty)
  • zaczerwienienie i zgrubienie skóry („skórka pomarańczowa”)
  • powiększenie węzłów chłonnych pachy
  • owrzodzenie skóry piersi

U około 15% – 25% chorych guz może nie być wyczuwalny

Diagnostyka

Wczesne wykrycie raka piersi znacząco zwiększa szanse na pełne wyleczenie. Dzięki postępowi medycyny możliwe jest dziś wykrycie zmian nowotworowych na bardzo wczesnym etapie, jeszcze zanim pojawią się objawy. W celu potwierdzenia bądź wykluczenia raka piersi wykonywane są, w zależności od sytuacji klinicznej, następujące badania:

  • badanie palpacyjne
  • mammografia
  • badanie USG piersi i węzłów chłonnych pachy
  • rezonans magnetyczny (MRI)
  • biopsja gruboigłowa z pobraniem materiału do badania histopatologicznego w przypadku wykrycia nieprawidłowości w mammografii lub USG

Profilaktyka

Jedyną skuteczną metodą wczesnego wykrycia raka są badania przesiewowe. W przypadku raka piersi to mammografia. Regularne badanie pozwala wykrywać zmiany nowotworowe na wczesnym etapie choroby, gdy możliwe jest jej skuteczne leczenie.

Źródło: pacjent.gov.pl

Leczenie

Leczenie raka piersi jest złożonym procesem, który wymaga ścisłej współpracy między pacjentką a zespołem specjalistów. Podstawowym sposobem leczenia chorych na raka piersi jest chirurgia. W zależności od zaawansowania choroby można stosować leczenie oszczędzające pierś (breast conserving surgery – BCS) lub wymagające usunięcia całego gruczołu. Dzięki nowoczesnym metodom, takim jak terapia celowana, hormonoterapia czy leczenie oszczędzające pierś, możliwe jest indywidualne, mniej inwazyjne podejście. Terapie te zwiększają skuteczność leczenia, zmniejszają ryzyko nawrotów i poprawiają jakość życia pacjentek, także po zakończeniu terapii.

Rokowanie

Raka piersi u różnych osób wykrywa się na różnym etapie zaawansowania, guzy są różnej wielkości, nowotwór może mieć różny typ histologiczny. Na rokowanie w raku piersi wpływa wyjściowa wielkość guza, typ histologiczny nowotworu, obecność receptorów estrogenowych, HER2, liczba zajętych przez raka węzłów chłonnych, doszczętność zabiegu operacyjnego. Średni odsetek 5-letnich przeżyć w Polsce wynosi 74%. Im wcześniej wykryty jest rak, tym szanse jego wyleczenia większe.

Bibliografia: